45 jaar Stal Mansour

Dit jaar vierden wij ons 45 jarig jubileum!

Op 20 en 21 mei 2017 hebben een mooi "Mansours Feest" gehad!

Met de voorstelling "Ode aan het Paard"

 

Alle (oud) ruiters en bekenden zijn elkaar weer tegengekomen op de reunie. 

 

 

Juniordag 03 sept 2017

Logo Jr dag

Voor meer informatie en inschrijven klik hier!

Hou 3 september 2017 vrij in uw agenda!

                                                                                                                                                                 

Koud voor de paarden ?? Dekens Bewegingsstal

 Nu we het weer weer kouder vinden weer een stukje over wel of geen dekens bij de paarden, lees hieronder waarom wij de paarden geen dekens op doen !

22122007072

( Citaat van  www.paardnatuurlijk.nl kijk ook hier eens !!!)

Hebben de paarden het nu koud?

Hoe blijven paarden warm? 

Zweten, gevaarlijk of niet? 

Dekens, nodig of niet?

Heeft het paard het nu koud of niet?

De paarden bij Mansour stonden eerst allemaal op box. In 2004 is een jaar proef gedraaid, om ze zonder dekens de winter door te laten komen. Eigenlijk is dat best heel goed bevallen. Dus nu buiten, zou het niet anders moeten zijn. Nu is er een actiefstal, waarbij de paarden zelf kunnen kiezen om beschut te gaan staan als ze dat willen. Maar wat blijkt, ze draaien hun dikke billen tegen de wind en regen in, en staan gewoon buiten. Omdat er bij veel mensen nogal wat onbegrip heerste en het al snel 'zielig' gevonden werd, is wat uitleg niet overbodig! Dus hierbij wat over de werking van een paardenvacht!

Hoe blijven paarden warm?

De uitleg hieronder is een vertaling en beknopte samenvatting van het uitgebreide (Engelstalige) "How horses keep warm. Het is beslist de moeite waard om het originele artikel te lezen. Hoe goed kunnen paarden tegen de koude, en hoe doen ze dat? Het komt neer op drie A's: Aanpassing, Acclimatisatie, Acclimatisering

Aanpassing

Paarden zijn geevolueerd in een veel kouder klimaat dan de mens. Het menselijk lichaam is gebouwd om warmte snel te kunnen afstaan, het lichaam van het paard is gemaakt om warmte te produceren en vast te houden. Een aantal opvallende aanpassingen zijn: Het enorme spijsverteringsgestel van het paard, uitgerust om zeer vezelrijk voedsel te verteren, produceert een enorme hoeveelheid warmte. Het paard heeft een groot relatief rond lichaam, met een grotere inhoud/oppervlakte verhouding dan dat van de mens, en raakt dus per kilo lichaamsgewicht veel minder warmte kwijt dan wij. Maar ook de ledematen van het paard zijn heel fraai aangepast aan de koude: De benen van een paard bevatten veel minder spieren dan die van de mens, dus de benen hebben veel minder bloed nodig en koelen het bloed dus ook minder af. Vanwege het lagere metabolisme in de benen hebben de cellen in de benen ook minder moeite met lagere temperaturen. Menselijke tenen "bevriezen" vrij snel, maar paarden hebben zelden bevroren benen! Onze neuzen zijn meer gemaakt om de lucht te filteren dan om ze op te warmen, maar paardeneuzen zijn speciaal uitgerust om de lucht op te warmen. Paarden verliezen dan ook weinig warmte via de longen.

Acclimatisatie

Als de aanpassing of acclimatisering onvoldoende blijkt heeft het paard een heel scala aan "noodvoorzieningen" om snel de lichaamstemperatuur omhoog te krijgen.

A.  Bibberen (of rillen). Bibberen is niets anders dan snel opeenvolgende spiercontracties. Spiergebruik produceert veel warmte, en met hun enorme spiermassa's zijn paarden uitstekende "bibberaars". Ze kunnen dit makkelijker en efficiënter dan de mens.

B. Countercurrent heat exchange. Normaal gesproken stroomt het bloed vlak onder de huid alvorens naar de longen te gaan. Tijdens koud weer echter worden de bloedvaten vlak onder de huid afgesloten en stroomt het bloed dieper door de huid, de teruggaande bloedstroom wordt bovendien omgeleid en stroomt om de slagaderen heen (waardoor het bloed stroomt dat uit het hart komt). Het gevolg is dat het terugkerende bloed eerst wordt opgewarmd alvorens het terug gaat naar hart en longen.

C.  Pilo-erection. Het paard zet (bijna onzichtbaar) de vachtharen ietwat rechtop, zodat ze meer isolerende lucht omsluiten.

D.  Circulation shunts. Om de benen tegen bevriezing te beschermen, en tegelijkertijd het warmteverlies te beperken, kan het paard het bloed van de slagaderen rechtstreeks naar de aderen laten terugstromen. De lichaamscellen in de benen krijgen dan tijdelijk geen voeding meer (een paard kan dat doen omdat er in de benen zelf nauwelijks spieren zitten), het bloed wordt dan alleen gebruikt om de benen op te warmen, en zodra de benen weer warm genoeg zijn stroomt het bloed weer gewoon via de haarvaten.

E.  Verhoogd metabolisme. Blijft het koud, dan produceert het paard meer cortisol, de bloeddruk, hartslag, en algeheel metabolisme gaat omhoog

Acclimatisering

De hierboven beschreven noodvoorzieningen werken prachtig, maar kosten veel energie. Voor de langere termijn (het winterseizoen) treft het paard andere maatregelen. In de herfst maakt het paard een wintervacht, die in dikte wordt aangepast aan het temperatuurverloop. Deze wintervacht kan tot midden December nog worden aangepast aan de heersende temperaturen.
De wintervacht van een paard overtreft onze beste winterkleding! Er zitten verschillende soorten haren in de vacht: Fijne haren om te isoleren, stugge haren om de fijnere isoleerharen overeind te houden, haren om de regen te weren. Een paard waarbij de structuur van de vacht niet door borstelen wordt verwoest, en waarbij de vetlaag niet door shampoos en dergelijke wordt weggespoeld is zeer goed bestand tegen regen en zorgt ervoor dat de huid altijd droog blijft.
Wanneer de temperatuur omlaag gaat krijgt het paard meer honger. Hij gaat een isolerend vetlaagje opbouwen, en bovendien gaat zijn metabolisme langzaam omhoog. Het resultaat is een juweeltje van temperatuurregulatie: Het paard gaat meer warmte produceren en bouwt tegelijkertijd een paar extra lagen isolatie.

Zweten, gevaarlijk of niet?

Een hardnekkig misverstand is dat paarden kou vatten als ze bezweet de wei op gaan. Waarom is dat een misverstand en hoe is dit misverstand de wereld in gekomen?

Om dit goed te kunnen uitleggen is het nodig om stil te staan bij enkele natuurkundige feiten:

.        Iets dat nat is is nog niet per definitie koud. Kou ontstaat pas wanneer een vloeistof overgaat in een gas; verdamping dus.

·        Verdamping gaat sneller wanneer er een luchtstroom is. Denk aan wasgoed dat sneller droogt wanneer er een windje staat.

·        Iets dat nat is maar niet kan verdampen koelt niet af. Hierop berusten de zogenaamde natpakken die surfers en duikers dragen; die pakken  
         lopen vol water maar omdat het water niet verdampt koelt het ook niet af.

·        Drogen kan op verschillende manieren: Dit kan door verdamping maar ook door het afvoeren van het water. Wanneer je een handdoek gebruikt 
         droog je ook, maar zonder de afkoeling die je zou krijgen wanneer je droogt door verdamping.

·        Vocht heeft de neiging zich te verplaatsen naar nauwe ruimten. Zo drogen handdoeken omdat het vocht tussen de draadjes van de stof kruipt. 
         We noemen dit de capillaire werking. Vacht heeft ook een capillaire werking: De nauwe ruimten tussen de haartjes zuigen vocht op.

Ok, wat heeft dit met paarden te maken? Nee, wacht nou even, laten we eerst eens kijken wat er gebeurt als wij mensen bezweet buiten gaan rondlopen:
Onze huid is nat en door de wind wordt onze huid gedroogd. De drogende factor is hier dus verdamping, en verdamping zorgt voor afkoeling. Als wij mensen nat buiten staan koelen we in een rap tempo af. Die afkoeling gaat zo snel dat we kou kunnen vatten.

Nu eindelijk naar de paarden. Wat gebeurt er als een paard zweet?
Als een paard zweet wordt allereerst de huid nat. Aangezien de huid niet bloot is vindt er echter geen rechtstreekse verdamping en dus afkoeling plaats. In plaats daarvan wordt het zweet door de capillaire werking van de vacht naar buiten getransporteerd. Het is aan de buitenkant van de vacht waar de verdamping en dus de afkoeling plaatsvindt.

Wat gebeurt er nu wanneer we een bezweet paard "zomaar" buiten neerzetten?
Zolang het paard het nog te warm heeft zal hij blijven zweten. Zolang je het te warm hebt kan zweten geen kwaad; mensen worden ook niet ziek als ze uit de sauna komen en in de vrieskou gaan staan. Na een tijdje heeft het paard het echter niet meer te warm en houdt dus op met zweten. Wat er dan gebeurt is totaal verschillend van wat er bij mensen gebeurt: De huid droogt dan op, maar niet door de verdamping maar door de capillaire werking van de vacht. Die zuigt het zweet op (zoals een handdoek je opdroogt, dus zonder afkoeling) en het zweet verdampt aan de buitenkant van de vacht. Omdat we te maken hebben met verdamping koelt het daar natuurlijk wel af, maar dat is aan de buitenkant van de vacht!

Alle voorzorgen om paarden te beschermen tegen te snelle afkoeling zijn dan ook gebaseerd op antropomorfisme: Omdat wij mensen ziek worden als we bezweet in de wind gaan staan denken we dat dit dus ook wel voor paarden zal gelden. Maar niets is minder waar!

Dit gebrek aan natuurkundig inzicht en het daaruit volgende antropomorfisme doet mensen besluiten om dan maar een deken op het paard te leggen en daarmee de fantastische temperatuurregulatie van het paard te saboteren... En dat brengt ons op het volgende onderwerp.

Dekens, nodig of niet?

Het is op grote schaal gebruikelijk om paarden van een deken te voorzien. Maar, zoals al vaker is gebleken: dat iedereen het doet wil nog niet zeggen dat het goed is! De paardendekenleveranciers varen er wel bij, maar heeft het voor het paard wel enig nut?

Winterdekens

Zoals hierboven beschreven, paarden passen zich aan het winterseizoen aan. De dikte van de wintervacht, alsmede de regulatie van zijn metabolisme, zijn afhankelijk van de temperatuur. Krijgt het paard het niet koud, dan blijft de wintervacht dun en blijft de "zomerthermostaat" aan.

Leg je in de herfst een deken op je paard dan zal het paard zich acclimatiseren aan de deken, en helpt de deken niet om het paard in de winter warm te houden!

Enkele nadelen van dekens zijn:

·        Dekens zijn doorgaans niet iets "extra's" ten opzichte van de wintervacht maar komen in plaats van de dikte van de wintervacht. Het paard calculeert de deken gewoon in tijdens het aanmaken van de wintervacht, en heeft dus niets "extra's" aan de deken.

·        De vacht van het paard heeft een warmteregulerend vermogen en wordt zowel voor de langere termijn (wintervacht) als op de kortere termijn (haren overeind zetten) aangepast aan de weersomstandigheden. Een deken is echter niet zelfaanpassend; je berooft het paard van zijn warmteregulatie als je een deken gebruikt.

·        Het paard kan zijn vacht niet meer opzetten als hij het koud krijgt omdat de deken de vacht platgedrukt houdt. Het paard kan het dus koud krijgen DOOR de deken!

·        Het paard kan niet meer rollen. Rollen heeft een functie: zand e.d. verwijderen eventuele parasieten van de huid. Met een deken om kan het paard wel rollen maar het beoogde doel wordt niet gerealiseerd omdat de huid is afgeschermd.

·        Het is aangetoond dat dekens het immuunsysteem van het paard verzwakken. Paarden met dekens krijgen vaker ziekten dan paarden zonder dekens.

Sommige mensen geven het paard juist een deken OM de wintervacht tegen te gaan. Ze vinden een wintervacht niet zo mooi, zijn bang dat een ondeskundige dressuur-jury bij gebrek aan inzicht minpunten in rekening brengt omdat hun paard een gezonde vacht heeft of ze vinden de wintervacht lastig omdat het paard tijdens intensief rijden bezweet raakt. Dit laatste argument hebben we echter al afdoende bestreden: aangezien het geen kwaad kan dat het paard bezweet rondloopt hoef je ook niks te doen om het zweten tegen te gaan. In de praktijk blijkt: Paarden met dekens om zijn sneller ziek en hebben minder weerstand. Er is zelfs een verband tussen dekens en slechte hoeven. Om die reden zijn natuurlijke bekappers tegen het gebruik van dekens!

Zweetdekens

Als de paarden bezweet uit de lessen kwamen, deden wij eerst altijd dekens op. Het werkte fantastisch, de deken zelf bleef nagenoeg droog, en aan de buitenkant van de deken ontstonden er allemaal kleine pareltjes vocht. Maar hoe werkt zo'n deken nu eigenlijk?? De vezels hebben een capillaire werking, ze transporteren het vocht naar buiten, en dat vocht condenseert zodra het in aanraking komt met de koele buitenlucht. Daarom blijft het van onderen droog en wordt het aan de buitenkant nat. En van wat voor fantastisch hightech materiaal is zo'n geweldige deken nou gemaakt? Nou, gewoon van wol... En wol is... de vacht van een dier! Niet van een paard, maar van een ander graasdier... Eh, wacht even, als schapenhaar een capillaire werking heeft, zou paardenhaar dat dan misschien ook hebben?

Ga nu maar eens heel goed kijken naar de vacht van een bezweet paard en kijk wat er gebeurd! Inderdaad, de vacht van het paard is nat van het zweet... AAN DE BUITENKANT! De huid zelf is droog!
Ook hier weer een vorm van antropomorfisme: "Als IK bezweet buiten ga staan zonder jas aan wordt ik ziek, dus dat zal bij een paard ook wel zo zijn." Nee dus, om verschillende redenen: Als IK bezweet raak wordt mijn huid nat, en tijdens het verdampen van het zweet wordt mijn huid rechtstreeks en in rap tempo afgekoeld. Als het paard bezweet raakt wordt het zweet door de capillaire werking van zijn eigen vacht naar buiten getransporteerd, en verdampt aan de buitenkant van de vacht. Zodra het paard het niet meer warm heeft houdt de zweetproductie op, de huid droogt zeer snel, maar niet door afkoelende verdamping zoals bij mensen, maar door de capillaire werking. Dat de vacht aan de buitenkant nog nat is is net zo erg als wanneer mijn jas aan de buitenkant nat is. Niet dus...
Mensen en paarden zijn op dit gebied dus absoluut niet vergelijkbaar. Maar wij scheren de vacht van het paard af, en leggen er vervolgens de vacht van een schaap op. En waarom? Nou gewoon, omdat iedereen dat doet... Wie is er nou gek?
En dan komen we weer terug op de winterdekens, die worden gebruikt om de wintervacht tegen te gaan, de wintervacht die ongewenst is omdat het paard dan makkelijker bezweet raakt, en dat weer lastig is omdat we er heilig van overtuigd zijn dat het paard ziek wordt als hij bezweet rond loopt... Antropomorfisme ten top...

Onze paarden gaan dus bezweet en wel, hup, de actiestal in! Ze kunnen de inloopstal ingaan als ze denken dat ze het koud krijgen, maar dat doen ze niet. In plaats daarvan zoeken ze een zanderige plek op, gaan even fanatiek rollen, het zand neemt de overmaat aan vocht en zout op, het zand dat aan het paard blijft kleven droogt op, valt eraf, en neemt daarbij het zout uit het zweet mee. De volgende dag hebben we dan weer een schoon paard, waar geen spoortje ingedroogd zweet (is eigenlijk zout) meer op te bekennen is.

Heeft het paard het nu koud of niet?

Heb je een paard wel eens zien bibberen?Allereerst: dit is geen reden voor paniek. Bibberen is een normale en efficiente manier om extra warmte te produceren. Bij de mens is bibberen het laatste stadium voor we onderkoeld raken en daarom vinden we het zo alarmerend. Een paard heeft echter nog een hele trukendoos om warmte te produceren (zie boven) dus als hij eens een keer aan het bibberen is betekent dat niet dat je onmiddellijk moet ingrijpen.

Wanneer bibbert een paard? Grote kans dat dit in september/oktober is, tijdens de eerste koudere en natte dagen die de voorbode zijn van de naderende winter. Het is volkomen normaal dat het paard het dan een tijdje koud heeft, ook onze eigen paarden staan dan te bibberen in de regen. Het is zelfs nodig dat je paard het in die periode koud krijgt, het is die kou die het paard prikkelt tot het aanmaken van een wintervacht, voor het omzetten van het metabolisme in de "winterstand". Net als dat wij het na de zomer koud moeten krijgen om te besluiten dat we voortaan maar weer eens een jas aan gaan doen als we naar buiten gaan en dat het tijd wordt om de CV maar weer eens in te schakelen.
Als je het paard in deze periode een deken omdoet dan wordt de deken als het ware "ingecalculeerd" bij het aanmaken van de wintervacht; de wintervacht wordt dan dus minder dik als compensatie voor de deken, en het uiteindelijke effect is dat je aan de deken niets meer hebt als het eenmaal winter wordt. Je kan het vergelijken met mensen die binnenshuis een jas aandoen en dan niets extra's meer hebben als ze naar buiten gaan en vervolgens kou vatten, ondanks de jas...
Wij doen dus niets tegen het bibberen van onze paarden en nadat deze eerste periode voorbij is zien we ze de hele winter niet meer bibberen! Ook niet tijdens de strengste koude, en dat zonder deken!

Heeft een paard het toch koud in de winter, ondanks voorgenoemde maatregelen? Dan kan dat liggen aan de voeding van het dier. Zoals hierboven uitgelegd is het enorme spijsverteringsgestel van paarden de belangrijkste warmtebron in het lichaam, maar die kachel werkt alleen wanneer het spijsverteringsgestel hard aan het werk is. Voor een paard is een voortdurende aanvoer van ruwvoer noodzakelijk. Bij het voeren van fastfood zoals "krachtvoer" hoeft het spijsverteringsgestel nauwelijks inspanning te leveren en produceert dan ook nauwelijks warmte. Je paard krijgt het koud als hij alleen maar krachtvoer eet en geen ruwvoer!

( Citaat van  www.paardnatuurlijk.nl kijk ook hier eens !!!)

temp Koud voor de paarden ?? Dekens Bewegingsstal
Gerealiseerd door Studio Staalkaart